Siz bu “blog postunu” okurken fark etmediğiniz bir şey oluyor. O da az önce İngilizce bir kelime kullanmış olmama rağmen bunu garipsememiş oluşunuz. Gayet Türkçe dili kullanılarak yazılan bu “postun” aslında uydurukça diliyle yazılıyor oluşu! Uydurukça, Bülent Eczacıbaşı’nın Türkçe-İngilizce karışımı diline verdiği ad. Başka bir deyişle Tarzanca da olabilir.
Gün içerisinde yazdığımız epostalarda, girdiğimiz toplantılarda veya arkadaşlarımızla konuşurken ne kadar çok İngilizce kelime kullandığımızın elbet farkındasınızdır. Fakat bunu doğal karşılıyorsunuzdur ve karşılıyoruz. Sosyal medya ve internetin hayatımızda hatrı sayılır yer etmesiyle beraber artık bazı terimlerin Türkçesinin ne olduğunu düşünmektense kolaya kaçıp İngilizcelerini kullanıyoruz. Oysa, bunun hem iletişimimize hem de dilimize ne kadar çok zarar verdiğinin pek de farkında değiliz.
Dilimize pelesenk olan bu yabancı sözcüklerin artık çok rahatsız edici bir noktaya geldiğini fark eden Bülent Bey, plaza diline savaş açmaya karar vermiş.
Haberlerde belirtilen o ki, bundan böyle Eczacıbaşı Holding bünyesinde yer alan tüm firmaların çalışanlarının her İngilizce kelime kullanımında 5 TL’yi gözden çıkartma kuralı getirilmiş. Toplanan para ise Eczacıbaşı Gönüllüleri’nin Yobi’lere katkısı olacakmış.
Şaşırarak ve bir yandan da gülümseyerek bu haberi okudum. Gerçekten de İngilizce kelime kullanılmadan bir toplantı yapılabilir mi diye düşündüm. Mesela, “online marketing”e “çevrimiçi pazarlama” mı diyeceğiz? Veya “third party”e “üçüncü kişiler/paydaşlar” mı diyeceğiz? Türkçelerini yazarken bile insan birkaç saniye düşünüyor. Hem İngilizceleri daha havalı duruyor hem de olumsuz birşey söyleyecekken İngilizce bir kelime kullanınca sanki o cümle nötr hale geliyor diye düşünüyorum.
Peki bu hale nasıl geldik?
Açıkçası, yaptığımız çoğu işin ana vatanı Amerika. Pazarlamanın ana adımları Amerikalılar tarafından hazırlanmış ve teknik terimler de bu şekilde lanse edilmiş. TDK’nın da özellikle terimleri Türkçeleştirmedeki üstün başarısızlığı sonucu konu buralara kadar gelmiş. Yani, augmented reality gibi havalı birşeyi arttırılmış/zenginleştirilmiş gerçeklik olarak söyleyince tüm büyü bozuluyor!
Ama belki de bu bizim oynanan algımızla alakalıdır diye de yorumluyorum. İnternette kullandığımız anlamsız kısaltmalar ve yabancı uyruklu platformlarla zaten bir sürü dilden kelime almış dilimizi tamamen çökerttik. Bu sebeple, daha “-de” bağlacının hangi şartlarda ayrı yazıldığını bilmeyen süper iş dünyası insanları da İngilizce kullanımına daha kolay adapte oldu.
Böyle bir insiyatif aldıkları ve bunu da sosyal sorumluluk projesi haline getirdikleri için Eczacıbaşı’nı kutluyor gerisi hepimizin başına diyorum. Eczacıbaşı çalışanlarına da kolaylıklar diliyorum! :)
Mitokondrim 